මීටර් කෝදුව (Meter Ruler)

Meter Ruler

සාමාන්‍ය දිග ප්‍රමාන මැනීම සදහා භාවිතාවන මිනුම් උපකරණය මීටර් රූල වේ. මින් මැනගත හැකි කුඩාම මිනුම 1 mm වේ. මෙවැනි මීටර් රූලකින් පාඨාංකයක් ලබාගැනීමේදී සිදුවිය හැකි උපරිම දෝෂය 0.5 mm වේ. එය සවිස්තරව තේරුම් ගැනීමට පහත උදාහරණය සලකමු.

Get Reading using Meter Ruler

මෙහි වස්තුවේ එක් කෙළවරක් කෝදුවේ ශුන්‍ය සලකුණට ඉතා ආසන්නව තබා ඇති අතර වස්තුවේ අනෙක් කෙළවර 12 mm සහ 13 mm සලකුණු අතර පිහිටයි. එම කෙළවර 12 mm සහ 13 mm සලකුණු අතර හරිමැදට වමෙන් එනම් 12 mm සලකුණ ට ආසන්නව පවතින නිසා එම කෙලවරට අදාල පාඨාංකය(වස්තුවේ දිග) 12 mm වේ.

මෙසේ නොවී එම කෙළවර 12 mm සහ 13 mm සලකුණු අතර හරිමැදට දකුණෙන් පැවතුනෙහි නම් එම කෙලවරට අදාල පාඨාංකය 13 mm ලෙස ගන්නා අතර එම කෙළවර 12 mm සහ 13 mm සලකුණු අතර හරිමැදින් පැවතුනේ නම් පාඨාංකය ලෙස 12 mm හෝ 13 mm තෝරා ගත යුතු අතර සිඳුවන දෝෂය උපරිම වේ. මෙහිදී උපරිම දෝෂය 0.5 mm එනම් (කුඩාම මිනුම /2) ලෙස ගත හැක. එසේම ලැබෙන මිනුම (12 ± 0.5)mm ලිවිය හැක.


පාඨාංකයක් ගැනීමේදී සිඳුවන,
උපරිම දෝෂය =
කුඩාම මිනුම
2
එසේම,
මිනුම = පාඨාංකය ± කුඩාම මිනුමෙන් අර්ධය

වස්තුවේ එක් කෙළවරක් කෝදුවේ ශුන්‍ය සලකුණට ආසන්නව නොතබා පහත පරිදි වස්තුවේ දිග මනින අවස්ථාවක් සලකමු.

Get Reading using Meter Ruler

වස්තුව දෙකෙලවර දී මීටර් කෝදුවේ පාඨාංක ( 42 ± 0.5 ) mm සහ ( 54 ± 0.5 ) mm වේ. එබැවින්,


වස්තුවේ දිග = ( 54 ± 0.5 ) mm - ( 42 ± 0.5 ) mm
වස්තුවේ දිග පවතින පරාසය = ( 54 - 0.5 ) - (42 + 0.5 ) සහ ( 54 + 0.5 ) - ( 42 - 0.5 ) අතර
  = 11 mm සහ 13 mm අතර
වස්තුවේ දිග = ( 12 ± 1 ) mm

මෙසේ මිනුමක් ගැනීමේදී සිඳුවන,

උපරිම දෝෂය = කුඩාම මිනුම
මිනුම = පාඨාංකය ± කුඩාම මිනුම

මීටර් කෝදුව මගින් මිනුමක් ගැනීමේදී සිඳුවන දෝෂය වස්තුව සහ කෝදුව තබන ආකාරය අනුව වෙනස් වේ.
Vishwa Ranganath | admin@PhysicsLanka.com | +94 77 2078816